Το Αδιάφθορο Ρολόι

«Θα υπάρχουν μόνο 21 εκατομμύρια bitcoin.»

Σε έναν χαοτικό κόσμο, ο πολιτισμός στηρίζεται σε σταθερές. Στηριζόμαστε στο ότι μια μέρα έχει 24 ώρες. Στο ότι η βαρύτητα έλκει τα αντικείμενα προς τη γη με 9,8 μέτρα ανά δευτερόλεπτο στο τετράγωνο. Στην ταχύτητα του φωτός, στο σημείο πήξης του νερού, στην αναλογία της περιφέρειας κύκλου προς τη διάμετρό του. Αυτές οι σταθερές δεν είναι αποφάσεις επιτροπών. Είναι χαρακτηριστικά του ίδιου του σύμπαντος: ανακαλύφθηκαν, δεν θεσπίστηκαν. Αμετάβλητες, ανεξάρτητα από ανθρώπινες γνώμες ή πολιτικές σκοπιμότητες.

Στον τομέα όμως της οικονομίας, που διέπει τον τρόπο με τον οποίο οκτώ δισεκατομμύρια άνθρωποι διαθέτουν τον πεπερασμένο χρόνο και τους πόρους τους, δεν έχουμε καμία σταθερά. Η χρηματική ποσότητα, η πιο θεμελιώδης μεταβλητή στην οικονομική εξίσωση, είναι απόφαση μιας μικρής επιτροπής διορισμένων αξιωματούχων, που λαμβάνεται κεκλεισμένων των θυρών. Μπορούν να την αυξήσουν, να τη μειώσουν ή να την ανακατευθύνουν κατά βούληση. Το οικονομικό έδαφος κάτω από τα πόδια μας σείεται με κάθε ανακοίνωση πολιτικής, κάθε συνέντευξη τύπου, κάθε κρίση που προκαλεί την εκτύπωση ενός ακόμη τρισεκατομμυρίου.

Το Bitcoin εισάγει την πρώτη σταθερά στην οικονομική ιστορία.

Οι κανόνες του Bitcoin είναι απλοί, διαφανείς και επιβάλλονται από τα μαθηματικά, όχι από την εξουσία. Ένας όμως κανόνας ξεχωρίζει από όλους, ο κανόνας που μετατρέπει το Bitcoin από ένα έξυπνο τεχνολογικό πείραμα σε πολιτισμική επανάσταση: θα υπάρχουν μόνο 21 εκατομμύρια bitcoin.

Αυτός ο αριθμός δεν είναι πρόταση. Δεν είναι στόχος πολιτικής που προσαρμόζεται όταν αλλάξουν οι συνθήκες. Δεν είναι υπόσχεση πολιτικού που σπάει όταν στρέψουν οι άνεμοι. Είναι γραμμένος στον ίδιο τον κώδικα που ορίζει την ύπαρξη του Bitcoin, και επιβάλλεται ανεξάρτητα από κάθε κόμβο του δικτύου. Εκατοντάδες χιλιάδες υπολογιστές σε όλο τον κόσμο, ο καθένας επαληθεύει ότι οι κανόνες τηρούνται, ο καθένας απορρίπτει κάθε μπλοκ που επιχειρεί να δημιουργήσει έστω και ένα μη εξουσιοδοτημένο satoshi.

Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση που δεν έχει υπάρξει ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας: απόλυτη σπανιότητα. Η ακίνητη περιουσία είναι σπάνια, αλλά μπορούμε πάντα να χτίσουμε περισσότερες κατοικίες. Ο χρυσός είναι σπάνιος, αλλά αν η τιμή τριπλασιαστεί, οι εταιρείες εξόρυξης θα επενδύσουν για να αντλήσουν περισσότερο από τη γη. Το Bitcoin είναι απόλυτα σπάνιο. Όσο κι αν ανέβει η τιμή, όσο κι αν αυξηθεί η ζήτηση, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ούτε μια επιπλέον μονάδα πέρα από τα 21 εκατομμύρια που έχουν προγραμματιστεί να υπάρξουν.

Η σπανιότητα του Bitcoin δεν είναι απλώς ένα στατικό όριο. Επιβάλλεται μέσω ενός κομψού, προβλέψιμου προγράμματος έκδοσης γνωστού ως Halving. Περίπου κάθε δέκα λεπτά, ένα νέο μπλοκ προστίθεται στο blockchain και ο ανθρακωρύχος που το δημιούργησε λαμβάνει ανταμοιβή σε νεοκοπημένα bitcoin. Κάθε 210.000 μπλοκ όμως, περίπου κάθε τέσσερα χρόνια, αυτή η ανταμοιβή μειώνεται στο μισό.

• Όταν το Bitcoin ξεκίνησε το 2009, η ανταμοιβή του μπλοκ ήταν 50 bitcoin.
• Το 2012, μειώθηκε στο μισό, σε 25.
• Το 2016, σε 12,5.
• Το 2020, σε 6,25.
• Το 2024, σε 3,125.

Αυτή η διαδικασία θα συνεχιστεί, με την ανταμοιβή να υποδιπλασιάζεται κάθε τέσσερα χρόνια, μέχρι περίπου το 2140, όταν το τελευταίο κλάσμα του τελευταίου bitcoin θα εξορυχθεί και η συνολική προσφορά θα πλησιάζει ασυμπτωτικά, χωρίς ποτέ να αγγίξει, τα 21 εκατομμύρια.

Αυτό το νομισματικό ρολόι είναι ο παλμός του δικτύου Bitcoin. Χτυπά με την κανονικότητα αστρονομικού φαινομένου, αδιάφορο για εκλογές, υφέσεις, πανδημίες και πολέμους. Οι κεντρικές τράπεζες αντιδρούν σε κάθε κρίση αυξάνοντας τη χρηματική ποσότητα, αραιώνοντας τις αποταμιεύσεις σας για να καλύψουν την τελευταία έκτακτη ανάγκη. Το Bitcoin αγνοεί την κρίση. Συνεχίζει να χτυπά. Δεν διαπραγματεύεται, δεν συμβιβάζεται, δεν υποκύπτει σε πολιτική πίεση.

Το Αδιάφθορο Ρολόι δεν δωροδοκείται γιατί δεν υπάρχει κανείς να δωροδοκήσεις. Δεν υπάρχει επιτροπή, πρόεδρος, συμβούλιο διοικητών. Το χρονοδιάγραμμα έκδοσης είναι μαθηματικά, όχι πολιτική. Και τα μαθηματικά δεν κάνουν συναντήσεις.

Στην ανθρώπινη ύπαρξη, μόνο δύο πράγματα είναι αποδεδειγμένα πεπερασμένα: η διάρκεια της ζωής σας και τα 21 εκατομμύρια bitcoin. Το Bitcoin δένει τα χρήματα με τον χρόνο, όπως η φύση δένει τη ζωή με τον χρόνο. Δημιουργεί, για πρώτη φορά στην ύπαρξη του είδους μας, μια μορφή χρήματος άξια του πιο πολύτιμου πράγματος που κατέχετε: των ωρών της ζωής σας.