Giết chết chiến tranh

“Gân cốt của chiến tranh là tiền bạc vô hạn.” - Cicero

Hơn hai nghìn năm trước, nhà triết học và chính khách La Mã Marcus Tullius Cicero đã thấu hiểu một sự thật phũ phàng mà chúng ta vẫn đang vật lộn ngày nay: cỗ máy chiến tranh đòi hỏi một nguồn vốn mở không giới hạn. Quân đội phải được nuôi dưỡng, trang bị, vận chuyển và duy trì. Vũ khí phải được sản xuất. Lãnh thổ phải chiếm đóng. Trên hết, chiến tranh là thứ tốn kém. Và khả năng tài trợ chúng mà không cần sự đồng thuận trực tiếp, rõ ràng từ người dân chính là yếu tố thúc đẩy bạo lực có tổ chức xuyên suốt lịch sử. Trong thời hiện đại, nguồn vốn đó chính là máy in tiền. Các chính phủ hiếm khi tăng thuế để trả cho chiến tranh. Cái giá chính trị quá cao, sự phản kháng của công chúng quá dữ dội. Thay vào đó, họ vay mượn. Họ in tiền. Họ làm mất giá đồng tiền trong túi bạn, chuyển sức mua thực từ công dân sang cỗ máy chiến tranh thông qua cơ chế vô hình của lạm phát. Nỗi đau bị che giấu, trì hoãn và chuyển giao cho các thế hệ tương lai không có tiếng nói trong quyết định.

Tổng thống Dwight D. Eisenhower, trong bài diễn văn chia tay năm 1961, đã cảnh báo người dân Mỹ về sự xuất hiện của một Phức hợp công nghiệp-quân sự: một hệ sinh thái tự củng cố gồm các nhà thầu quốc phòng, lợi ích chính trị và tổ chức quân sự sẽ, nếu không được kiểm soát, phát triển vượt khỏi tầm kiểm soát của công chúng. Ông tiên đoán một cỗ máy được tiếp nhiên liệu bằng ngân sách vô hạn và điều khiển bởi những kẻ hưởng lợi từ xung đột. Ngày nay, cỗ máy đó chạy bằng tiền pháp định. Với mỗi cuộc xung đột mới, máy in tiền quay nhanh hơn. Luôn có ngân sách cho một chiếc drone khác, một căn cứ khác, một hệ thống giám sát khác. Ngân sách quốc phòng tăng bất kể đảng nào nắm quyền, bất kể quốc gia đối mặt với mối đe dọa hiện hữu hay được dựng lên. Một phần đáng kể số tiền in ra không chảy vào y tế, giáo dục hay cơ sở hạ tầng trong nước, mà vào các hoạt động quân sự nước ngoài phục vụ lợi ích của giới chính trị thay vì công dân, những người âm thầm trả hóa đơn vô hình.

Bằng cách loại bỏ khả năng tự ý làm lạm phát tiền tệ, Bitcoin đẩy chi phí bạo lực lên mức thực tế của nó. Khi vốn phải được kiếm thông qua bằng chứng công việc thay vì tạo ra từ hư không, chiến tranh trở nên khó duy trì hơn rất nhiều. Các nhà lãnh đạo phải cân nhắc chi phí thực với sự thận trọng thực sự. Những quyết định liều lĩnh mang lại hậu quả trực tiếp, rõ ràng. Mỗi satoshi triển khai cho sự hủy diệt là một satoshi kiếm được thông qua tiêu hao năng lượng thực sự và không thể thay thế bằng in thêm. Theo tiêu chuẩn Bitcoin, một chính phủ muốn gây chiến phải đánh thuế công dân trực tiếp và công khai. Họ phải trình hóa đơn và yêu cầu thanh toán. Họ phải biện minh cho khoản chi tiêu dưới ánh sáng đầy đủ của trách nhiệm giải trình dân chủ. Chiến tranh trở nên tốn kém ngay lập tức và hiển hiện về mặt chính trị. “Mã gian lận” cho phép chính phủ tài trợ các cuộc xung đột bất tận mà không có sự đồng thuận rõ ràng của người dân đã bị xóa khỏi cuộc chơi.

Hãy xem xét những hệ quả. Khi các đối thủ cùng nắm giữ Bitcoin, họ chia sẻ động cơ hướng tới ổn định. Xung đột làm tổn hại cả hai kho bạc. Hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai phía. Phép tính chuyển từ chinh phục sang thương mại, từ hủy diệt sang sáng tạo. Bitcoin không loại bỏ xung đột giữa con người, điều đó đòi hỏi một sự biến đổi bản chất con người mà không công nghệ nào có thể đạt được. Nhưng nó thay đổi động cơ một cách sâu sắc đến mức hòa bình trở thành chiến lược chi phối, còn bạo lực trở thành lựa chọn ngày càng phi lý và không sinh lợi. Cán cân quyền lực dịch chuyển về phía các mạng lưới phối hợp tự nguyện và rời xa các chế độ thống trị bằng vũ lực. Những cuộc tranh đấu ngày mai sẽ không được chiến đấu bằng đạn mà bằng các khối, được xác thực bằng đồng thuận và bảo đảm bằng năng lượng của những người chọn xây dựng thay vì hủy diệt.